Xa ngắm thác núi Lư (Vọng Lư Sơn bộc bố) – Lí Bạch

xa-ngam-thac-nui-lu-vong-lu-son-boc-bo-li-bach

XA NGẮM THÁC NÚI LƯ – Lí Bạch

I. TÌM HIỂU CHUNG:

Tác giả, tác phẩm: Xem chú thích (*) Sgk/111.

– Nêu vài nét về nhà thơ Lí Bạch? 

* Lí Bạch “Tiên thơ” (ông tiên làm thơ), là nhà thơ Đường nổi tiếng nhất. Tính tình phóng khoáng, văn hay, võ giỏi, thích rượu, đi nhiều, làm thơ rất nhanh và rất hay. Ông có nhiều bài rất hay viết về chiến tranh, thiên nhiên, tình yêu, tình bạn, …

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:

Câu thơ đầu: vẻ đẹp huyền ảo của cảnh thác nước:

Nắng rọi Hương lô khói tía bay

Ánh nắng rọi qua làn hơi khói nước ánh lên sắc màu. Đó là một cảnh tượng hùng vĩ, tuyệt đẹp.

Câu thứ hai: Tả cảnh thác nước từ trên đỉnh cao đổ ầm ầm xuống núi đã biến thành dải lụa trắng trẻo lơ lửng giữa vách núi và dòng sông:

Xa trông dòng thác trước sông này

Ở câu thơ thứ hai, bản dịch thơ đã không dịch được chữ nào của nguyên tác? Điều đó ảnh hưởng gì đến cảm xúc và cảm nhận của người đọc?

– Câu 2 tả cảnh thác nước từ trên đỉnh cao đổ xuống ầm ầm đã biến thành dải lụa trắng rủ xuống yên lặng và bất động treo giữa vách núi và dòng sông.

– Chữ “quải” (treo) đã biến cái động thành cái tĩnh.

– Bản dịch thơ vì bỏ chữ “treo” nên ấn tượng hình ảnh dòng thác gợi ra mờ nhạt và hình ảnh liên tưởng ảo giác dải Ngân Hà tuột khỏi mây ở câu cuối thiếu cơ sở.

Tác giả đang đứng ở đâu để ngắm thác nước? Từ ngữ nào cho em biết điều đó?

– Qua từ “vọng”, “dao” ta biết được Lí Bạch đã đứng từ xa có thể là chân núi để quan sát và miêu tả thác núi Hương Lô.

Vị trí này có thuận lợi gì trong việc phát hiện đặc điểm của thác nước?

– Vị trí này không cho phép khắc hoạ tỉ mỉ nhưng giúp tác giả phát hiện được toàn cảnh về vẻ đẹp và sắc thái hùng vĩ của thác.

Câu thơ thứ nhất tả cái gì và tả như thế nào?

– Vẽ ra được cái nền của bức tranh toàn cảnh trước khi miêu tả vẻ đẹp của bản thân thác nước.

*  Trước Lí Bạch 300 năm, nhà sư Tuệ Viễn trong “Lư sơn kí” có viết: Khí bao trùm trên đỉnh Hương Lô mịt mù như hương khói. Cái mới của Lí Bạch là tả vẻ đẹp của Hương Lô dưới ánh nắng mặt trời làm cho làn hơi nước chuyển thành màu tím vừa rực rỡ vừa kì ảo.

Câu thứ ba: Tả thác nước trực tiếp nhưng đồng thời lại giúp người đọc thấy được thế núi cao và sườn núi dốc.

Nước cao đổ xuống ba nghìn thước

Câu 3 nói lên điều gì? (Tả thác nước như thế nào? Con số 3000 thước có phải là con số chính xác không? Tác dụng gì?)

– Với hai động từ “phi” (bay), “trực” (thẳng đứng), câu thơ đã miêu tả đang từ thế tĩnh lại chuyển sang thế động. Tả thác nước trực tiếp nhưng đồng thời lại giúp người đọc hình dung được thế núi cao và sườn núi dốc đứng. Con số 3000 thước là con số ước phỏng hàm ý rất cao, làm tăng độ nhanh, sức mạnh, thế đổ của dòng thác. (ghi)

Câu thơ cuối: Tiếp tục tả về vẻ đẹp huyền ảo của thác nước.

Ngỡ dải ngân hà tuột khỏi mây

Câu thơ cuối gợi lên cho người đọc điều gì? Hình ảnh so sánh có vô lí không? Vì sao?

(Thảo luận (bàn).

– “Nghi” (ngờ): Sự thật không phải như vậy; “Lạc” (rơi).

– Chữ “Lạc” dùng rất đắt: Vì dải Ngân hà vốn nằm theo chiều ngang của bầu trời, còn dòng thác đổ theo chiều thẳng đứng. Phép so sánh này có phần vô lí nhưng đặt trong văn cảnh này làm người đọc cảm thấy chân thực, tự nhiên. Bởi núi Hương Lô có mây mù bao phủ mà từ xa nhìn thác nước như treo lơ lửng, giống từ trên cao tuột xuống, làm dễ liên tưởng đến dải Ngân hà.

Qua phân tích trên em cảm nhận gì về tâm hồn và tính cách của nhà thơ?

– Tâm hồn yêu thiên nhiên đắm say tha thiết với tính cách phòng khoáng, mạnh mẽ của một “tiên thơ” lãng mạn bậc nhất trong các nhà thơ Đường.

* Ghi nhớ: Học Sgk/112.

II. LUYỆN TẬP

Đề bài: cảm nghĩ về bì thơ Vọng Lư sơn bộc bố của lí Bạch

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.