Tìm hiểu bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

tim-hieu-bai-tho-viet-bac-cua-to-huu

Giới thiệu chung:

– Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, Hiệp định Giơ –ne – vơ về Đông Dương được kí kết, hòa bình lập lại, miền Bắc nước ta được giải phóng.

Hoàn thành vẻ vang sứ mệnh lãnh đạo cuộc kháng chiến, tháng 10/1954, các cơ quan Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về Hà Nội. Nhân sự kiện có tính chất lịch sử này, Tố Hữu sáng tác bài thơ Việt Bắc.

– Việt Bắc là một đỉnh cao của thơ ca cách mạng Việt Nam thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp. Tác phẩm được chia làm hai phần: phần đầu tái hiện giai đoạn gian khổ nhưng vẻ vang của cách mạng và kháng chiến ở chiến khu Việt

Bắc nay đã trử thành những kỉ niệm sâu nặng trong lòng người; phần sau nói về sự gắn bó giữa miền ngược và miền xuôi trong viễn cảnh đất nước hòa bình và ca ngợi công ơn của Đảng, của Bác đối với dân tộc.

– Đoạn trích là phần đầu của bài thơ.

Đọc – hiểu:

1/ Cảm nhận chung về đoạn thơ:

–  Kết cấu: Theo lối đối đáp quen thuộc của ca dao → tạo sự hô ứng đồng vọng ; đậm chất dân gian.

– Cách xưng hô: Mình –Ta → Cặp từ đối ứng quen thuộc trong ca dao. Cặp từ này cứ quấn quýt, xoắn quyện lấy nhau, chuyển hóa cho nhau, tuy hai mà một đã góp phần thể hiện sâu đậm ý tưởng nội dung.

– Thể thơ lục bát

– Hình thức thể hiện chất dân tộc đậm đà.

2/ Cảm hứng chủ đạo:

* Nhớ: (Xuất hiện 35 lần trong toàn bài ).

* Toàn bài thơ là tiếng hát ân tình thủy chung của người cán bộ Cách mạng đối với nhân dân, với truyền thống CM.

3/ Tìm hiểu đoạn trích:

a) Cuộc chia tay lưu luyến thấm đượm nghĩa tình:(8 câu đầu)

* Người ở lại: Khẳng định tình cảm thân thiết gắn bó giữa người đi kẻ ở

* Người ra đi : Lưu luyến, bịn rịn, xúc động không nói lên lời

b) Hoài niệm thiết tha về cảnh vật, con người và cuộc kháng chiến:

Trong nỗi nhớ của nhân vật trữ tình, thiên nhiên, con người  Việt Bắc với cuộc k/c gian khổ mà hào hùng đã hiện lên thật rõ nét.

* Thiên nhiên Việt Bắc:

– Dữ dội: Mưa nguồn, suối lũ, những mây cùng mù, nắng cháy lưng…

– Thơ mộng: Trăng  lên  đầu  núi,  nắng  chiều  lưng  nương,  bản  khói  cùng sương…

– Tươi mát, mĩ lệ: bức tranh tứ bình hiện ra với các gam màu tươi tắn rực rỡ

*  Con người Việt Bắc:

– Vất vả, gian lao nhưng sâu nặng nghĩa tình

– Đẹp trong lao động, hòa mình vào thiên nhiên

*  Cuộc kháng chiến:

– Gian khổ nhưng lạc quan, hào hùng:

– Bên hình ảnh nhân dân anh hùng, hình ảnh Trung ương, chính phủ và Bác Hồ cũng lung linh tỏa sáng:

III. Tổng kết:

1/  Nội dung:

Đoạn trích là khúc hồi tưởng ân tình về Việt Bắc trong những năm cách mạng và kháng chiến gian khổ; bản anh hùng ca về cuộc kháng chiến; bản tình ca về nghĩa tình cách mạng và kháng chiến.

2/ Nghệ thuật: 

+ Bài thơ đậm đà tính dân tộc: thể thơ lục bát, kết cấu đối đáp, cách xưng hô mình – ta…

+ Ngôn ngữ và hình ảnh đậm sắc thái dân gian

+ Mang tính trữ tình chính trị

Bình luận: