Thuyết minh kiệt tác văn học Truyện Kiều của Nguyễn Du

thuyet-minh-kiet-tac-van-hoc-truyen-kieu-cua-nguyen-du

Truyện Kiều của Nguyễn Du – Một kiệt tác bất hủ đến muôn đời

  • Mở bài:

Truyện Kiều (tên gốc là Đoạn trường tân thanh) là một kiệt tác của thiên tài Nguyễn Du. Tác phẩm được xét vào hàng kinh văn đại điển của thi văn Việt Nam mọi thời đại. Với giá trị vượt trội của mình, Truyện Kiều trở thành kinh điển, là nguồn gốc của mọi điển cố độc đáo để nhiều học giả và nhân dân trích dẫn, vận dụng vào trong đời sống tình cảm và lối ứng xử của mình. Chính những điển cố trích dẫn từ Truyện Kiều làm phong phú thêm kho tàng điển cố Việt Nam và dần thay thế các điển cố có nguồn gốc từ Hán ngữ.

  • Thân bài:

Tác giả Nguyễn Du:

Cuộc đời Nguyễn Du – Một cuộc đời đầy gian truân sóng gió, thấm chịu nỗi khổ cực cảnh đời phiêu bạt, bất đắc chí.

Nguyễn Du sinh năm 1765  mất năm1820, quê tỉnh Hà Tĩnh, một vùng đất địa linh nhân kiệt nổi tiếng xưa nay. Gia đình ông thuộc dòng dõi đại quý tộc, nhiều đời làm quan lớn và có truyền thống văn chương. Ông sinh ra trong thời kì đất nước loạn lạc, xã hội có nhiều biến động dữ dội. Bởi thế, từ nhỏ, Nguyễn Du đã sớm phải gánh chịu nhiều bất hạnh.

Cha ông là Nguyễn Nghiễm, từng làm đến chức tể tướng của triều đình. Anh trai cùng cha khác mẹ của ông là Nguyễn Khản cũng làm đến chức thượng thư. Cuộc sống của Nguyễn Du thời thơ bé vô cùng vinh hoa, phú quý. Sau này, do nhiều biến động, gia đình có phần suy sụp những vẫn còn hết sức sung túc. Bởi thế, từ nhỏ, Nguyễn Du đã được sống trong nhung lụa, cảm nhận và hiểu biết mọi cái giàu sang ở trên đời.

Cuộc sống êm đềm chẳng được bao lâu thì năm lên 10 tuổi cha ông mất. Hai năm sau, mẹ ông cũng tạ thế. Từ đó, cuộc đời Nguyễn Du phải phiêu bạt nhiều nơi. lúc thì theo anh trai Nguyễn Khản. Lúc thì về Thái Bình với ông ngoại. Tuổi trẻ chịu không biết bao nhiêu cơ cực và buồn đau.

Lớn lên, Nguyễn Du thi đỗ và ra làm quan với triều Nguyễn. Khởi nghĩa tây Sơn nổ ra, Nguyễn Du phải phiêu bạt, lẩn trốn ở nhiều năm ở đất Bắc, sau về ở ẩn tại Hà Tĩnh. Trong thời gian này, dù vẫn ủng hộ triều đình nhưng ông đã nhận thấy chính nghĩa của đoàn quân Tây Sơn và sự hủ bại của triều đình. Điều đó có ảnh hưởng rất lớn đến tình cảm, thái độ và tư tưởng của Nguyễn Du đối với cuộc đời.

Phong trào Tây Sơn Thất bại, nhà Nguyễn phục hưng, Nguyễn Du bất đắc dĩ lại ra làm quan cho triều Nguyễn. Với kiến thức sâu rộng và tài ăn nói lưu loát, nhiều lần ông được triều đình tin cẩn, cử đi sứ Trung Quốc. Năm 1820, oonglaij được lệnh làm chánh sứ sang Trung Quốc lần thứ hai. Do tuổi già sức yếu, chưa kịp đi thì Nguyễn Du qua đời tại Huế.

Nguyễn Du là một bậc thiên tài thi ca hiếm thấy từ cổ chí kim. Ông không những là người có kiến thức sâu rộng, am hiểu văn hóa dân tộc và văn chương Trung Quốc mà cuộc đời từng trải, đi nhiều tiếp xúc nhiều đã tạo cho Nguyễn Du một vốn sống  phong phú và niềm thông cảm sâu sắc với những đau khổ của nhân dân. Ông là một thiên tài văn học, đồng thời là con người có trái tim giàu lòng yêu thương. Như Mộng Liên Đường Chủ Nhân đã từng nhận xét: “Nguyễn Du có con mắt trông thấy sáu cõi, có tấm lòng nghĩ thấu nghìn đời”.

Thành tựu văn học của Nguyễn Du đạt đến đỉnh cao hiếm có trên đời:

Sự nghiệp văn học của Nguyễn Du gồm những tác phẩm văn học có giá tị lớn, cả bằng chữ Hán và chữ Nôm. ở lĩnh vực nào, ông cũng tỏ ra xuất sắc.

Thơ chữ Hán có ba tập:

– Thanh Hiên thi tập

– Nam trung tạp ngâm.

– Bắc hành tạp lục

– Ngoài ra còn có các sáng tác khác gồm 243 bài.

Thơ chữ Nôm là thành tựu nổi bậc hơn cả. Xuất sắc nhất là cuốn truyện Đoạn trường tân thanh, tục gọi là Truyện Kiều. Đây được xem là một kinh thi đại điển của dân tộc. Truyện Kiều trong mấy trăm năm qua tự nhiên đi vào đời sống con người, trở thành lời ăn tiếng nói thân thuộc, bình dị hằng ngày của dân ta. Văn chiêu hồn (Văn tế thập loại chúng sinh) là một bài thơ viết theo thể văn tế, thấm đẫm nỗi cảm thương của Nguyễn Du đối với những số kiếp trong cuộc đời này.

Tác phẩm Truyện Kiều:

Nguồn gốc Truyện Kiều:

Có thể thấy cốt truyện và tuyến nhân vật trong Truyện Kiều rất giống với tác phẩm Kim vân Kiều truyện của Thanh tâm Tài Nhân (một tác giả sống vào thời Minh). Bối cảnh trong truyện là bối cảnh Trung Quốc thời Gia Tĩnh Đế đời nhà Minh cũng không không có gì khác so với bản truyện của Thanh Tâm Tài Nhân.

Như vậy, có thể nói rằng, viết Truyện Kiều, thi hào Nguyễn Du đã dựa khá sát vào tác phẩm của Thanh Tâm Tài Nhân. Và bằng tài năng và tư tưởng của mình, Nguyễn Du đã nâng nguyên bản ấy lên một tầm cao chói lọi. Nghĩa là, sự sáng tạo của Nguyễn Du là rất lớn, vượt xa cả nguyên tác. Bởi thế mà trong mấy trăm năm, Truyện Kiều không những thấm đẫm trong lòng và trở thành lời ăn tiếng nói của dân tộc mà còn đi ra với thế giói còn bộ Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân đã sớm bị thời gian vùi lấp, không ai biết tới.

Hoàn cảnh sáng tác Truyện Kiều:

Có rất nhiều giả thuyết đưa ra về nguồn gốc ra đời của truyện Kiều. Theo học giả Đào Duy Anh, thi hào Nguyễn Du viết truyện Kiều trước khi đi xứ trung Quốc (khoảng từ năm 1805 – 1809). Có thể cho rằng Nguyễn Du viết truyện Kiều trong những năm ẩn mình tại núi Nam Sơn Thái Bình. Còn theo học giả Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Du viết Truyện Kiều sau khi đi xứ Trung Quốc trở về. Ngoài ra, còn nhiều giả thuyết khác lí giả về hoàn cảnh sáng tác Truyện Kiều của Nguyễn Du song vẫn chưa thể khẳng định thật rõ ràng.

Tóm tắt Truyện kiều:

Thúy kiều con gái đầu lòng của Vương Viên Ngoại. Nàng là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn hiếm có ở trên đời. Trong tiết Thanh minh, nàng cùng hai em là Thúy Vân và Vương Quan đi Tảo mộ và du xuân. Lần ấy, nàng tình cờ gặp Kim Trọng bạn Vương Quan.

Mối tình hai người chớm nở ngay từ phút ban đầu gặp gỡ. Sau đó Kim Trọng và Thúy Kiều nhiều lần hẹn hò và chủ động đính ước với nhau. Trong thời gian Kim Trọng về quê chịu tang chú, gia đình Kiều gặp đại nạn. Chỉ vì mấy lời vu oan của thằng bán tơ mà Vương Ông và Vương Quan bị quan phủ bắt giam. Nàng phải bán mình chuộc cha và nhớ Thúy Vân kết duyên với Kim Trọng. Không ngờ Kiều bị bọn buôn người là Mã Giám Sinh và Tú Bà, Sở Khanh  lừa gạt, đẩy vào lầu xanh.

Kiều được Thúc Sinh chuộc ra nhưng bị vợ cả là Hoạn Thư ghen tuông, đày đọa kiến nàng phải trốn nơi cửa Phật. Sư Giác duyên vô tình gửi nàng cho Bạc Hà cũng là phương buôn người như Tú Bà và Kiều bị bán vào lầu xanh lần hai.

Lần này nàng gặp từ Hải – người anh hùng “đầu đội trời chân đạp đất” cưới về làm vợ. Đồng thời, Từ Hải còn giúp nàng báo ân oán. Chỉ vì nghe lời nịnh dỗ của Hồ Tôn Hiến, một tên đại thần gian mưu, Thúy Kiều đã đẩy từ hải vào chỗ chết. Bản thân Thúy Kiều cũng bị lăn nhục và ép gã cho thổ quan. Trên đường về, nàng đã trầm mình ở sông Tiền Đường. Vận mệnh run rủi, nàng không chết và được sư Giác Duyên cứu và cho nương tựa cửa phật.

Sau khi hộ tang chú trở về, biết rõ sự tình, Kim Trọng vô cùng đau khổ. năm ấy, chàng cùng Vương Quan thi đỗ và ra làm quan. Bao nhiêu năm chàng vẫn không ngừng tìm kiếm tung tích của Kiều những nàng vẫn Bặt vô âm tín. Khi đi đánh giặc ở biên cương, chàng cũng không ngừng cho người dò hỏi.

Lần ấy, từ biên cương trở về, gặp lúc nhỡ đường, Kim trọng vào xin trú nhờ chùa của sư Giác Duyên. Nào ngờ, qua câu chuyện tâm tình, chàng đã tìm được Thúy Kiều. Kiều và Kim trọng tái hợp trong nước mát. Thế nhưng, Thúy Kiều chỉ xem là tình bạn bè, nhất quyết không chịu hợp duyên cùng Kim Trọng.

Giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của Truyện Kiều

  • Giá trị nội dung :

– Giá trị hiện thực:

Phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội đương thời bất công tàn bạo

Phản ánh số phận con người bị áp bức đau khổ, đặc biệt là số phận bi kịch của người phụ nữ.

– Giá trị nhân đạo

Lên án tố cáo thế lục tàn bạo xấu xa

Thương cảm sâu sắc nỗi khổ của con người

Trân trọng đề cao con nguwoif từ vẻ đẹp hình thức, phẩm chất tài năng.

Thể hiện được niềm khát khao trong tình yêu, trong hạnh phúc của môi trẻ.

Ước mơ tự do công bằng lẽ phải.

  • Giá trị nghệ thuật:

Sự kết tinh tựa nghệ thuật văn học dân tộc trên tất cả phương diện, ngôn ngữ thể loại.

Ngôn ngữ văn học dân tộc đã đạt đến đỉnh cao rực rỡ.

Nghệ thuật tự sự có bước phát triển vượt bậc, từ nghệ thuật dẫn chuyện đến nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, tâm trạng con người.

  • Kết bài:

Với Truyện Kiều, Nguyễn Du đã nâng vị trí của nền văn học Việt Nam lên một tầm cao rực rỡ. Chúng ta hoàn toàn có thể tự hào về những giá trị lớn lao của thi phẩm này và tin tưởng rằng nó sẽ mãi mãi làm ấm lòng con người mỗi khi ta thấy buồn đau hay thất vọng trước cuộc đời. Sức lan tỏa của Truyện Kiều là mãi mãi. Sức sống của truyện Kiều là bất diệt. Bởi vì, nó là kết tinh của tâm hồn dân ta qua mọi thời đại.

theo https://duongleteach.com

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.