Thi sĩ Vũ Đình Liên: Những ngày xưa yên lặng nhẹ nhàng

Thi sĩ Vũ Đình Liên: Những ngày xưa yên lặng nhẹ nhàng

Đến với thơ mới ngay từ buổi ban đầu và có tên trong quyển Thi nhân Việt Nam nhưng Vũ Đình Liên lúc bấy giờ chưa xuất bản tập thơ nào. Tuy không viết nhiều nhưng những bài thơ của Vũ Đình Liên đã làm nên cái hồn riêng của nhà thơ, vừa phản phất hào khí xa xưa vừa thấm đẫm cái u buồn của trần thế.

Nếu thơ Nguyễn Nhược Pháp hồn nhiên, tươi trẻ hay đi tìm những hình ảnh trong sáng trẻ trung để khắc họa vào thơ thì Vũ Đình Liên lại mang nét lòng hoài cổ và tiếc thương những gì đã đi vào quá vãng. Thơ Vũ Đình Liên luôn gieo vào lòng ta nỗi nhớ thương vương vấn, hay nỗi buồn man mác xa xôi, khiến ta bồi hồi tiếc nhớ một quá khứ nay chỉ còn vang bóng.

Thử đến với bài thơ Ông Đồ để hiểu nhà thơ Vũ Đình Liên hơn nữa. Được viết vào năn 1936 và in trên tờ báo Tinh Hoa, bài thơ đã đưa tên tuổi Vũ Đình Liên vào danh sách một trong những nhà thơ xuất sắc của phong trào Thơ mới. Thế nhưng, Vũ Đình Liên lúc nào cũng khiêm tốn, thậm chí là khiêm tốn quá mức. Khi nhà phê bình Hoài Thanh ngỏ lời viết phê bình về bài thơ này và đưa vào tuyển tập Thi nhân Việt Nam, Vũ Đình Liên đã phân bày: “Tôi bao giờ cũng có cái cảm tưởng là không đạt được ý thơ của mình. Cũng vì không tin thơ tôi có chút giá trị gì nên đã lâu tôi không làm thơ nữa”.

Có lẽ nào như vậy, phải chăng Vũ Đình Liên muốn tránh đi cái danh hảo của một nhà thơ đích thực chăng. Ông làm thơ, đọc thơ, bình thơ nhất định ông phải biết cái nào hay, cái nào dở, cái nào thoáng chốc thoảng qua, cái nào muôn năm trường cửu. Riêng với Ông đồ cũng đủ đưa Vũ Đình Liên lên hàng danh giá.

Bài thơ lấy hình tượng trung tâm là ông đồ già-một hình ảnh của nền Nho học. Bối cảnh là ngày tết rộn ràng hoa nở, nhịp nhàng chân qua. Trông bức tranh tươi xanh ấy, ông đồ bày mực tàu giấy đỏ, dậm chân thảo những nét chữ tài tình trước sự ngưỡng mộ “tấm tắc ngợi khen tài” của bao người. Hình ảnh ông đồ cô đọng lại thành cái chất say sưa của ngà tết, thành cái hồn  thanh cao của dân tộc, là tinh anh của đất trời hội tụ.

Thế nhưng, sự đời có ai ngờ được, nay huy hoàng, mai tàn tạ. Mùa xuân năm sau, cảnh sắc không có gì thay đổi, chỉ có ông đồ thì lẻ loi, lạc lõng, bơ vơ giữa dòng chảy khắc nghiệt của cuộc đời:

“Ông đồ vẫn ngồi đó
Qua đường không ai hay
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiêng sầu”.

Phải chăng cái quy luật “Hoa thường hay héo, cỏ thường tươi” đã ứng lên cuộc đời ông chăng? Tạo vật khi xưa chan hòa, quấn quýt mà nay ngơ ngác quá chừng. Nỗi buồn tủi thấm đẫm lên cả những vật vô tri vô giác. Ông đồ “vẫn ngồi đấy” chứng kiến và nếm trải tấn bi kịch của cả một thế hệ. Đó là sự tàn tạ, suy sụp hoàn toàn của nền Nho học. Hình ảnh “lá vàng” lìa cành và “mưa bụi bay” trong trời đất mênh mang là những ẩn dụ độc đáo cho sự tàn tạ, sụp đổ sảy ra sau đó.

Đến khổ thơ cuối cùng thì nó hoàn toàn sụp đổ. Một bức tường thành ngàn năm lừng lẫy lại rụi xuống âm thầm, nhẹ nhàng như chưa từng có:

“Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa”.

Thế là ông không đến nữa. Thế là ông đã lui về với góc riêng ông, ở đó ông mới có thể tìm thấy sự đồng điệu với những con chữ mang hồn thiêng dân tộc. Đâu phải ông viết chữ vì tiền mà còn vì cái tình yêu chữ thiết tha của biết bao con người. Thế nhưng, họ đã lãng quên ông, lãng quên nét chữ “như phượng múa rồng bay”, lãng quên đạo học nước nhà.

Nói chuyện ông đồ cũng là nói chuyện của chính mình. Vũ Đình Liên cũng cảm thấy lạc lõng cô đơn trước thời Tây học khi mà những người nặng lòng với Nho học như ông còn mang trong mình cái đạo, cái tâm, cái hồn của quá khứ

Bình luận

bình luận

1 Comment

  1. Say Goodbye To Panic Attack With These Tips

    Did you know that people with higher than normal intelligence are prone to panic attacks? If you experience these attacks, hopefully this knowledge along with the other helpful tips in this article will assist you with finding peace of mind in trying to deal with your situation.
    https://www.acheterviagrafr24.com/

Leave a Reply

Your email address will not be published.