Hướng dẫn cách làm bài văn nghị luận bàn về một tư tưởng, đạo lí

phuong-phap-nghi-luan-ve-tu-tuong-dao-li

Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí

Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí là bàn về một vấn đề thuộc tư tưởng, đạo đức, lối sống, nhân cách … của con người. Dạng đề này thường lấy một câu danh ngôn, một nhận định, một đánh giá nào đó để yêu cầu người viết bàn luận.

Nhận dạng một đề văn nghị luận về tư tưởng, đạo lí:

Dạng bàn về quan niệm về cuộc sống, lí tưởng sống, thái độ sống của con người.

Oqr dạng đề này, vấn đề nghị luận đưa ra thường là cách lựa chọn một tư tưởng sống, một lối sống, một thái độ sống của con người trước những điều khác biệt được đặt ra. Kết luận cuối cùng của bài nghị luận là khẳng định lối sống, tư tưởng sống, thái độ sống đúng đắn, phù hợ và cao đẹp, có sức mạnh cổ vũ con người vươn lên.

Ví dụ:

– Chết trong còn hơn sống đục (sống phải cao đẹp)

– Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống (Lép Ton-xtôi) (sống có lí tưởng dẫn hướng ta đến thành công)

– Biết tự hào về bản thân là cần thiết nhưng biết xấu hổ còn quan trọng hơn (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối C, năm 2011) (biết xấu hổ nâng cao phẩm giá con người)

– Như một thứ a-xít vô hình, thói vô trách nhiệm ở mỗi cá nhân có thể ăn mòn cả một xã hội (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối C, năm 2010) (đề cao lối sống có trách nhiệm)

– Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước hết hãy là người có ích (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối D, năm 2011) (sống có ích đối với xã hội)

– Đạo đức giả là một căn bệnh chết người luôn nấp sau bộ mặt hào nhoáng (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối D, năm 2010) (thói đạo đức giả)

– Một người đã đánh mất niềm tin vào bản thân thì chắc chắn còn đánh mất thêm nhiều thứ quý giá khác nữa (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối D, năm 2009) (vai trò của niềm tin vào bản thân)

Dạng nghị luận về một tư tưởng, đạo lí bàn về quan niệm tốt-xấu, thiện – ác, chính nghĩa – gian tà, vị tha – ích kỉ…

– Đừng thấy việc thiện nhỏ mà không làm, đừng thấy điều ác nhỏ mà làm (làm mọi việc miễn là hữu ích)

Dạng đề bàn luận về các quan hệ xã hội, tình đồng loại, tình cốt nhục, tình bạn, tình yêu…

– Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

– Bạn là người đến với ta khi mọi người đã bỏ ta đi

Dạng nghị luận về một tư tưởng, đạo lí bàn về  các hành động hoặc cách ứng xử (phổ biến hơn cả): tích cực – tiêu cực, ý thức – vô ý thức, có văn hóa – vô văn hóa…

– Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

– Kẻ cơ hội thì nôn nóng tạo ra thành tích, người chân chính thì kiên nhẫn lập nên thành tựu (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối C, năm 2012)

– Ngưỡng mộ thần tượng là một nét đẹp văn hóa, nhưng mê muội thần tượng là một thảm họa (Đề thi tuyển sinh Đại học, Khối D, năm 2012)

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.