Điệp ngữ – Ngữ văn 7

diep-ngu-ngu-van-7

ĐIỆP NGỮ

I. BÀI HỌC:

1. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ:

Đoạn đầu, cuối bài thơ: “Tiếng gà trưa”.

Ở khổ thơ đầu và khổ thơ cuối bài thơ “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh có những từ ngữ nào được lặp lại?

– Các từ được lặp lại:

– Khổ đầu lặp lại từ “Nghe”.

– Khổ cuối lặp lại từ “Vì”.

Việc lặp lại từ “Nghe, vì” trong hai khổ thơ trên tác dụng gì?

– Nghe: được lặp lại để nhấn mạnh cảm giác khi nghe tiếng gà trưa. Nghe là biểu thị của thính giác, nhưng ở dây nó được hiểu như là nghe bằng tất cả cảm giác của anh chiến sĩ. Từ việc nghe đó mà bao nhiêu kỉ niệm, ước mơ tuổi thơ hiện về.

– Vì: được lặp lại để nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu, làm nổi bật ý chí quyết tâm chiến đấu của người chiến sĩ.

Vậy em hiểu thế nào là điệp ngữ?

– Điệp ngữ là lặp lại từ ngữ để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.

Tìm các từ ngữ được lặp lại trong các câu sau? Tác dụng?

Một đèo … một đèo … lại một đèo

Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo. => Hồ Xuân Hương.

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Phút giây thiêng liêng anh gọi Bác ba lần. => Tố Hữu.

Lặp cụm từ “Một đèo”. Nhấn mạnh sự trùng điệp của những con đèo nối tiếp nhau.

Lặp lại câu: Hồ Chí Minh muôn năm! Nhấn mạnh tình cảm dành cho Bác, cho đất nước hết sức thiêng liêng, cao cả.

Nhận xét về số lượng từ ngữ được lặp lại ở các trường hợp trên? à Các từ ngữ được lặp lại có thể là một từ, cụm từ hoặc là một câu.

* Tổng kết: Cách lặp lại các từ ngữ để làm nổi bật ý, gây cảm xúc gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.

2. Các dạng điệp ngữ:

Tìm hiểu ví dụ:

Nhận xét về vị trí lặp lại của các từ ngữ “Nghe, vì” trong hai khổ đầu và cuối của bài Tiếng gà trưa?

Lặp lại cách quãng nhau.

Theo em như thế nào gọi là điệp ngữ cách quãng?

– Điệp ngữ cách nhau bởi một số từ, số câu.

Điệp ngữ trong hai đoạn thơ dưới đây (câu a,b phần II Sgk) được lặp lại như thế nào?

– Được lặp lại ở vị trí nối tiếp nhau, liên tục (lặp nối tiếp).

– Được lặp lại ở cuối câu một và đầu câu hai (lặp chuyển tiếp).

Thế nào là điệp ngữ nối tiếp và điệp ngữ chuyển tiếp?

– Điệp ngữ nối tiếp: Từ này tiếp với từ kia trong một câu.

– ĐN ch/tiếp: Từ ngữ ở cuối câu trên được điệp lại ở đầu câu dưới.

Như vậy có mấy dạng điệp ngữ?

=> Ghi nhớ (2) Sgk/152.

Hãy tìm những đoạn văn, thơ đã học có sử dụng phép điệp ngữ?

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại
Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang
Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương
Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng.

(Trích Sau phút chia ly)

Người ta đi cấy lấy công
Tôi đây đi cấy còn trông nhiều bề,
Trông trời, trông đất, trông mây
Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm.

II. LUYỆN TẬP.

Bài tập 1: Tìm điệp ngữ trong đoạn trích và cho biết tác dụng?

Điệp ngữ: Một dân tộc đã gan góc; dân tộc đó phải được.

 => Tác dụng: Nhấn mạnh quyền được sống, được hưởng độc lập, tự do, của dân tộc ta, không gì có thể ngăn cản được.

Điệp ngữ: Trông.

=> Tác dụng: Nhấn mạnh nỗi lo âu, trông mong cho trời êm, biển lặng để mùa màng được tốt tươi của người dân.

* Hs: Trình bày miệng, nhận xét,

* Gv: Nhận xét, bổ sung, kết luận.

Bài tập 2: Xác định điệp ngữ trong đoạn văn. Cho biết dạng điệp ngữ?

– Điệp ngữ: Xa nhau (cách quãng).

– Điệp ngữ: Một giấc mơ (chuyển tiếp).

* Hs: Trình bày miệng, nhận xét, kết luận.

Bài tập 3: Việc lặp lại nhiều lần một số các từ ngữ trong … tốt hơn?

– Việc lặp lại từ ngữ trong đoạn văn không có tác dụng biểu cảm.

=> Sửa lại: Phía sau nhà em, có một mảnh vườn. Trong mảnh vườn đó, em trồng rất nhiều hoa: nào là cúc, thược dược, đồng tiền, hoa hồng và cả lay ơn nữa. Ngày Quốc tế Phụ nữ, em hát hoa sau vườn

Bài tập 4: Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ? 

Đoạn văn 1:

Mùa xuân là mùa của ngàn hoa đua sắc, mùa của lễ hội, mùa để mọi người xum vầy, mùa để trẻ con khoe áo mới. Xuân về gieo hạnh phúc khắp nhân gian. Nhà nhà đều mong ước một xuân mới an vui, đầm ấm.

Đoạn văn 2:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.