Đề thi học sinh giỏi Văn cấp thành phố lớp 9 THCS Sở GD và ĐT TPHCM

de-thi-hoc-sinh-goi-tphcm-2018

Đề thi học sinh giỏi cấp thành phố lớp 9 THCS

Câu 1 ( 8 điểm)

1. Học sinh vận dụng thao tác giải thích để thể hiện việc nắm vứng yêu cầu của đề thi và xác định vấn đề mình sẽ bàn luận. Chấp nhận cách giải mã hợp lí khác nhau về hình ảnh ẩn dụ.

– Vá trời lấp bể, đắp lũy xấy thành:

+ Chỉ những việc làm, sự cống hiến lớn lao vĩ đại.

+ Không phải ai cũng có thể làm được.

– Chiếc lá xanh:

+ Chỉ bằng những đóng góp giản dị, khiêm nhường, phù hợp với khả nang của mọi cá nhân. Chỉ cần góp trong sức mình là đủ, không cần cố vương quá cao, quá xa.

Bàn luận: Học sinh cần bàn luận về vấn với tâm thế là người trong cuộc, bàn luận về chuyện của mình. Bài làm là đề học sinh tự nhận thức về bản thân, đối diện với khao khát của bản thân. Từ đó có phương hướng giải pháp phù hợp để thực hiện điều mình mong muốn.

+ Học sinh đưa ra lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục về sự lựa chọn của bản thân là phù hợp. Đó có thể là các yêu tố, điều kiện chủ quan, khách quan về lứa tuổi, sở thích, sở trường, năng lực, truyền thống…

+ Làm người vá trời lấp bể, đắp lũy xây thành nghĩa là gánh vác những trọng trách năng nề của nhân loại. Khi ấy ta sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho cộng đồng xung quanh và được đời nhớ mặt, người biết tên. Nói cách khác, ta sống một cuộc đời huy hoàng, rực rỡ. Tên tuổi được lịch sử ghi dấu, được mọi người ngưỡng mộ.

+ Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ tài năng để va trời lấp bề, đắp lũy xây thành. Nhưng ai cũng đủ khả năng để sống đẹp. Chỉ cần xanh hết mình như chiếc lá kia, ta cũng đã góp phần không nhỏ cho sự phát triển sự sống của cây đời. Vậy nên, mỗi cá nhân phải luôn có ý thức làm tốt công việc, phận sự của mình dù cho đó chỉ là một công việc bình thường hay sự nhỏ bé. Đây cũng là cách làm đẹp cho cuộc đời phù hợp với sức mình.

+ Khi ta là người va trời lấp bể, đắp lũy xây thành, cũng không được coi khinh những chiếc lá xanh. Làm sao có một xã hội đẹp tươi vì cuộc sống vốn được tạo nên những điều rất nhỏ. Khi ta làm chiếc lá xanh, hãy biết mơ đến một ngày ta sẽ làm được nhiều hơn thế trở thành người vá trời lấp bể đắp lũy xây thành.

+ Phê phán những người sống thiếu trách nhiệm, không đóng góp gì cho đời, cũng như những  người không ý thức rõ giá trị bản thân xem mình phù hợp làm gì.

Bài học nhận thức và hạnh động: Có những hành động cụ thể trau rồi kiến thức và kĩ năng năng cần thể hiện thực hóa mong muốn của bản thân.

Câu 2 ( 12 điểm)

Giải thích:

+ Ý kiến của Tô Hoài: Mỗi trang văn đều soi bóng thời đại mà nó ra đời. Nghĩa là trên mỗi trang viết, người đọc phải thấy được dấu ấn, hình ảnh của thời đại mà nhà văn đang sống. Nói cách khác, văn học phải phản ánh hiện thực cuộc sống.

+ Ý kiến của Andre Gide: Văn nghệ không làm – hay không phải chỉ làm công việc một tấm gương: Soi chiếu hiện thưc (công việc một tấm gương). không phải là nhiệm vụ duy nhất của văn học (không phải chỉ làm). Văn học không tái hiện cuộc sống mà nghiền ngẫm cuộc sống. Văn học viết về cuộc sống nhưng không dừng lại với mục tiêu ghi lại hay phản ánh những gì đang diễn ra xung quanh tác giả.

Hai ý kiến tương phản  thoạt nhìn có vẻ tương phản nhưng thực chất là bổ sung cho nhau. Tô Hoài đề cập đến mối quan hệ giữa văn học và hiện thực. Andre Gide giúp ta hiểu rõ hơn mối quan hệ ấy. Ông chỉ ra, sao chép cuộc sống không phải mục đích hướng đến của văn học. Tác phẩm văn học còn dung chứa tâm tình, nỗi niềm, bức thông điệp, sự sáng tạo, …

Bàn Luận – Chứng minh:

+ Nhiệm vụ của nghệ thuật nói chung và văn học nói riêng là phản ánh đời sống. Nhà văn sáng tạo ra văn bản học những quan sát, trải nghiệm thực tế. Sẽ không thể nào có một tác phẩm hoàn toàn thoát ly với cuộc đời. Chính vì vậy, đến với văn học là đến với cuộc đời. Mỗi trang văn đều soi bóng thời đại mà nó ra đời. Chính vì vậy. Không sự hư cấu nào trong tác phẩm hoàn toàn không dựa trên cơ sở thực tế.

+ Nếu nhiệm vụ của văn học đơn thuần là ghi chép lại những gì đang diễn ra trong cuộc sống, hẳn văn học không thể hoàn thành tốt nhiệm vụ này như báo chí. Sự tồn tại của văn học vì vậy trở thành vô nghĩa. Sức sống của văn học là ở chỗ qua những trang văn, ta cảm nhận được cách nhìn, cách đánh giá, tâm tình, nỗi niềm, bức thông điệp,… của nhà văn với cuộc sống. Nhờ đó tác phẩm nghệ thuật trở thành mảnh đất nuôi dưỡng tư tưởng, tình cảm con người, làm cho thế giới tâm hồn con người chở nên phong phú, sâu sắc,…

+ Nội dung của tác phẩm không phải chỉ là hiện thực được phản ánh mà còn là tư tưởng tình cảm của nhà văn. Không thể xem nhẹ yếu tố nào trong hai yếu tố này

Chứng minh bằng những trải nghiệm từ việc đọc:

Học sinh từ việc cảm nhận các tác phẩm đã học mà chỉ ra tính đúng đắn trong ý kiến của Tô Hoài và Andre Gide.

Đánh giá, mở rộng vấn đề bàn luận

+ Hai nhận định đã chho thấy, văn học luôn song hành cùng con người trên hành trình cuộc sống. Văn học phản ánh hiện thực. Nhưng hiện thực trong văn học không chỉ là hiện thực của cái được mô tả mà còn là hiện thực tâm tình, tư tưởng của nhà văn.

+ Văn học thuộc về phạm trù của cái đẹp. Một tác phẩm chân chính bao giờ cũng là sự hài hòa giữa nội dung và hình thức. Bên cạnh những quan tâm tới nội dung phản ánh của tác phẩm, chúng ta cảm thấy tầm quan trọng của nghệ thuật phản ánh. Chỉ  khi có sự thống nhất giữa nội dung và nghệ thuật, tác phẩm mới thực sự là tác phẩm giá trị.

+ Để viết được những trang văn vừa dồi dào chất hiện thực vừa có chiều sâu tư tưởng, tình cảm, nhà văn hẳn phải có tấm lòng tha thiết với đời, khả năng quan sát tinh tế và tầm trí tuệ uyên thâm.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.