Cảm nhận khổ 2 bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

cam-nhan-kho-2-bai-tho-sang-thu-cua-huu-thinh

Quang cảnh vào thu được khắc họa rỡ nét hơn ở khổ 2 của bài thơ Sang thu. Nếu ở khổ thơ 1, các dấu hiệu chỉ là phỏng đoán thì ở khổ thơ 2, tất cả hiện hữu rõ ràng trước mắt nhà thơ. Một không gian đầy ắp sắc thu, tình thu bồi hồi, rạo rực:

“Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Sự vận động của hình ảnh thiên nhiên trong thời khắc chuyển mùa được cụ thể hoá bằng những đổi thay của vạn vật. Sông lúc sang thu không còn cuộn chảy dữ dội như những ngày hè mưa lũ, mà êm ả dềnh dàng như đang lắng lại, đang trầm xuống. Một chữ “dềnh dàng” mà nói lên được cái dáng vẻ khoan thai, thong thả của con sông mùa thu, ngỡ như nó được nghỉ ngơi thoải mái khi mùa nước lũ cuồn cuộn đã đi qua.

Đối lập với hình ảnh đó là hình ảnh đàn chim bắt đầu vội vã bay về tổ lúc hoàng hôn. Từ bắt đầu” trong ý thơ được dùng rất độc đáo “bắt đầu vội vã” chứ không phải là “đang vội vã”. Phải tinh tế lắm, yêu và gần gũi với thiên nhiên lắm mới nhận ra được sự bắt đầu trong những cánh chim bay.

Có người cho rằng, “cánh chim vội vã” ấy là những cánh chim bay về phương Nam tránh rét. Hiểu như thế e rằng có thể làm mất đi nét tinh tế, niềm rung cảm sâu xa của bài thơ. Nên hiểu rằng, những cánh chim trời cũng hân hoan, mừng rỡ khi đất trời sang thu. Trước sự thay đổi của đất trời, đàn chim cũng chào mừng nhiệt liệt, chúng chao liêng trên bầu trời như múa chào mùa thu vậy.

Cánh chim trời vội vã bay đi, “có đám mây mùa hạ” còn vương lại. Và mây lưu luyến bắc chiếc cầu: “Vắt nửa mình sang thu”. Một liên tưởng thú vị, một hình ảnh đầy chất thơ. Người ta thường nói: khăn vắt vai, con đường mòn vắt ngang sườn núi…. Hữu Thỉnh điểm vào bức tranh thu của mình một hình ảnh mới mẻ, gợi cảm: hai nửa của một đám mây thuộc về hai mùa. Không phải vẻ đẹp của mùa hạ cũng chưa hẳn là vẻ đẹp của mùa thu mà đó là vẻ đẹp của thời khắc giao mùa được sáng tạo từ một hồn thơ tinh tế và nhạy cảm đang say thời khắc giao mùa này. Trong “chiều sông thương”, ông cũng có một câu thơ tương tự về cách viết:

“Đám mây trên Việt Yên.
Rủ bóng về Bố Hạ”

Khổ thơ khép lại, nhưng trời thơ vẫn còn mênh mông quá. Đám mây mùa hạ kia rồi cũng sẽ thực hiện thành công một cuộc chuyển giao vĩ đại trên bầu trời, hoàn tất xứ mệnh của nó nhưng hình ảnh thơ độc đáo “mây hạ trời thu” mãi mãi còn lưu dấu trong lòng người.

Bình luận: